موزه جنگ جهانی دوم | طراحی Studio Architektoniczne Kwadrat | گدانسک، لهستان

در این محتوا با شبکه هنر و معماری ستاوین همراه باشید تا نگاهی به موزه جنگ جهانی دوم ( Museum of the Second World War ) | طراحی Studio Architektoniczne Kwadrat | گدانسک، لهستان داشته باشیم. موزه جنگ جهانی دوم در میدان «ووادیسواف بارتوشفسکی» و در نزدیکی مرکز شهر گدانسک ساخته شده است. این پروژه در بستری معماری با بار نمادین و تاریخی شکل گرفته؛ فضایی که خود یادآور حافظه جمعی شهر است. این بنا در فاصله ۲۰۰ متری از ساختمان تاریخی اداره پست لهستان در گدانسک و در فاصله ۳ کیلومتری از شبه‌جزیره وسترپلاته قرار دارد؛ دو مکانی که در سپتامبر ۱۹۳۹ هدف نخستین حملات جنگ جهانی دوم بودند.

سایت اختصاص‌یافته به این موزه، زمینی به مساحت ۱۷۰۰ مترمربع است که در سمت غرب با کانال «رادونیا» هم‌مرز بوده و در جنوب، چشم‌اندازی گسترده به رودخانه «موتلاوا» دارد. این محدوده که امروز در حاشیه بخش قدیمی گدانسک قرار گرفته، در آینده به هسته مرکزی بخش مدرن شهر ـ که جایگزین محدوده کشتی‌سازی خواهد شد ـ تبدیل می‌شود.

داوران مسابقه طراحی این پروژه، آن را «نماد جدید گدانسک»، «یک آیکون تازه» و «فرمی مجسمه‌وار» توصیف کردند. دنیل لیبسکیند، رئیس هیئت داوران و از معماران برجسته جهان (طراح موزه یهود برلین)، در توضیح انتخاب این طرح بیان کرد:

«این پروژه با زبان معماری، روایتگر تراژدی گذشته، پویایی حال و گشاینده افق‌های آینده است. فرم پویا و رو به بالای آن، موزه‌ای را که در زیرزمین قرار دارد نمایان می‌سازد و در عین حال، دیدی پانورامیک و چشمگیر به شهر تاریخی و آینده آن ارائه می‌دهد. این بنا با بازتاب خط آسمان نمادین گدانسک ـ شامل جرثقیل‌های کشتی‌سازی و برج‌های کلیسا ـ فضاهای شهری، مقیاس‌ها، متریال‌ها و رنگ‌های سنتی شهر را با یک موزه قرن بیست‌ویکمی پیوند می‌دهد.»

طراحان این پروژه از استودیو Kwadrat، طرح خود را «طراحی‌ای خاموش» توصیف می‌کنند که هدف آن برانگیختن احساسات عمیق و تأمل درونی است. سازماندهی فضایی موزه به سه بخش تقسیم شده که نمادی از رابطه میان گذشته جنگ، زمان حال و آینده است:

گذشته در سطوح زیرزمینی پنهان شده، حال در فضای باز پیرامون ساختمان جریان دارد و آینده در حجم برآمده و رو به آسمان بنا که سکوی دید را در خود جای داده، متجلی می‌شود.

مساحت کل ساختمان حدود ۲۳ هزار مترمربع است که از این میزان، نزدیک به ۵ هزار مترمربع به نمایشگاه دائمی اختصاص دارد. این نمایشگاه با بهره‌گیری از مدرن‌ترین روش‌های ارائه، جنگ جهانی دوم را از منظر سیاست قدرت‌های بزرگ و در عین حال از دریچه زندگی مردم عادی روایت می‌کند. روایت موزه تنها به تجربه مردم لهستان محدود نمی‌شود، بلکه سرگذشت سایر ملت‌ها را نیز بازگو می‌کند. افزون بر فضای نمایش دائمی، حدود ۱۰۰۰ مترمربع به نمایشگاه‌های موقت اختصاص یافته است. مأموریت این مجموعه فراتر از یک فضای نمایشگاهی بوده و به عنوان مرکزی برای آموزش، فرهنگ و پژوهش نیز فعالیت می‌کند.

بیانیه استودیو Architektoniczne Kwadrat

«هنگام شرکت در مسابقه طراحی موزه جنگ جهانی دوم در گدانسک، کاملاً آگاه بودیم که با چالش‌های متعددی در روند طراحی، ارتباط با بستر شهری و عملکرد پیچیده پروژه روبه‌رو خواهیم شد.

برای هم‌نشینی با بافت تاریخی شهر و در عین حال خلق فرمی که بتواند به نمادی شهری بدل شود، ناچار بودیم میان فرم و جنبه یادمانی بنا تعادل برقرار کنیم و از هرگونه اغراق یا تهاجم بصری پرهیز کنیم. ما می‌خواستیم معماری، پیشنهادی ظریف باشد نه بازنمایی مستقیم و صریح تراژدی جنگ جهانی دوم.

از همین رو، ایده فرمی پویا و بیانگر شکل گرفت؛ فرمی که پوسته نمادین و دراماتیکی را که جنگ بر جهان تحمیل کرده بود، می‌شکافد. این فرم قرار نیست تنها یک معنا داشته باشد، بلکه هر مخاطب می‌تواند آن را به شیوه‌ای شخصی کشف و تفسیر کند.

در فرآیند طراحی تصمیم گرفتیم بخش عمده سایت را به فضای عمومی باز اختصاص دهیم، بنابراین بخشی از نمایشگاه را به زیرزمین منتقل کردیم. ورود به سطوح زیرزمینی، فرآیندی تدریجی در تغییر حال‌وهواست: از وضعیت روزمره و بی‌تفاوتی، به تعلیق ذهنی و تمرکز، و در نهایت تجربه هراس، اندوه و رنج از طریق مواجهه مستقیم با نمایشگاه.

بخش زیرزمینی موزه، مسیری استعاری در دل جهنم جنگ و سفری در زمان است. بازگشت به واقعیت از تراز همکف و فضای عمومی پیرامون آغاز می‌شود؛ جایی برای اندیشیدن و بازاندیشی تجربه‌ای که در زیرزمین سپری شده است. اما این پایان مسیر نیست؛ گذشته، خالق آینده است. بازدیدکننده با صعود به برج و رسیدن به بالاترین نقطه، امید و آزادی را می‌بیند؛ شهر قدیم و جدید گدانسک را نظاره می‌کند، در حالی که تجربه گذشته هنوز در ذهن او جاری است.»

همراه گرامی ، برای مشاهده تصاویر و مستندات بیشتر ، در ارتباط با موضوع ، به بخش “ تصاویر بیشتر “ مراجمعه کنید .